B?REYSEL
BANKACILIK
T?CAR?
BANKACILIK
BANKAMIZI
TANIYIN
B?REYSEL BANKACILIK
Krediler
Kartlar
Mevduat ve Yat?r?m
Dijital Bankac?l?k
Sigorta ve Emeklilik
?demeler ve Para Transferi
Ayr?cal?kl? Hizmetler
?zel Bankac?l?k
??inize ?zel
Krediler
Kartlar
Dijital Bankac?l?k
POS / ?KC
D?? Ticaret
Nakit Y?netimi
Mevduat ve Yat?r?m
Türkiye ekonomisinin en temel sermayesi güvendir

Türkiye ?? Bankas? Genel Müdürü Adnan Bali, ülke ekonomisinin en temel sermayesinin güven oldu?unun alt?n? ?izerek, “Petrol gibi do?al kayna??, yeterli sermayesi, tasarruf fazlas? olmayan bir ülke d?? kaynak kullanmak zorunda. D?? kaynak kullanabilmek i?in de güven duyulan bir taraf olunmal?. Güven sars?ld???nda problem ??kar. Son d?nemde ifade edildi?i üzere, güvenin de kar??l??? basittir asl?nda; Hukuk ve Serbest Piyasa… Bu y?nde ?al??malarla ve pandemi sürecinin de a?? ba?lant?l? olarak izin verdi?i imkanlarla, ?nümüzdeki 6 ila 9 ayl?k süre?te ekonominin daha iyimser bir noktaya evrildi?ini bütün ü?üncü taraflar g?rebilirlerse güven tesis edilecektir” diye konu?tu. 

Adnan Bali’nin annesi merhum Sabiha Bali’nin an?s?n? ya?atmak üzere, Gaziantep ?slahiye’de 61 y?l boyunca cezaevi olarak kullan?lan binan?n, ge?ti?imiz A?ustos ay?nda, “?slahiye Sabiha-Aziz Bali ?l?e Halk Kütüphanesi”ne d?nü?türülmesiyle ilgili BeIn ?z TV taraf?ndan bir belgesel film haz?rland?. Vedat Atasoy’un y?netti?i, Mehmet Payasl?o?lu’nun g?rüntü y?netmenli?ini üstlendi?i belgesel, BeIn ?z TV’de yay?nlanacak. Adnan Bali, belgeselin ?n g?sterimi sonras?nda, ekonomiye dair baz? a??klamalarda bulundu. 

Türkiye’nin, dünyan?n i?inden ge?ti?i b?yle bir ortamda Covid-19 sonras? toparlanma f?rsatlar?na odaklanmas? gerekti?ini s?yleyen Bali, “Bu musibet insanl??a ?unu g?sterdi; yak?n üretim, yerinde üretim ?nemli hale geldi. ‘En büyük ?l?ekle ?in’de ürettiririm, sonra istedi?im yere naklederim.’ Art?k bu o kadar ge?erli de?il. Yerinde üretim, yak?n üretim ?nemli hale geldi. Yak?n ticaret, her talep edildi?inde  kar??lanabilen sipari?lerle ?al??an bir ekonomi kritik hale geldi. Türkiye; etraf?ndaki iki-ü? saatlik zaman dilimi farklar?yla stok ta??nmaks?z?n, k?sa terminlerle ihtiya? duyuldu?unda, talebin kendi seyrine g?re arz süreklili?i sa?layabilecek esnek bir ekonomiye sahip. ülkemiz,  esnek ve dinamik üretim yap?s? ile ?ne ??kabilir. Bu pandemi d?neminin bütün tecrübelerinden istifade ile Ar-Ge, inovasyon, teknolojik d?nü?üm, dijital d?nü?üm ?al??malar?na odaklanmal?y?z. Bunlar?n hepsini pandemi sonras?na ta??yacak bir kültürle, kendimize hedefler koymal?y?z” diye konu?tu.

Adnan Bali, Türkiye’nin “gü?lü insan kayna??, teknoloji ve esnek üretim altyap?s?” olmak üzere ü? ?nemli avantaj?n?n bulundu?unu vurgulayarak, ülkenin pandemi sonras?nda; iki-ü? saatlik zaman farklar?yla etraf?n? ?eviren, nüfus, gayrisafi yurti?i has?la ve ticaret hacmiyle büyük bir imkan sa?layan b?lgede enerjinin, bilginin ve fiziki üretimin merkezi olabilece?ini s?yledi. 

Serbest piyasa ve hukuk alan?nda ?u anda tutturulmu? olan olumlu ?izginin sürdürülmesi halinde,  ba?ka jeopolitik streslere de ?ok maruz kal?nmazsa i?lerin düzelebilece?ini vurgulayan Bali, “Benim g?rdü?üm, Merkez Bankas? Ba?kan?m?z, Hazine ve Maliye Bakan?m?z, piyasa mekanizmas?n?n esas al?naca?? konusunda net bir yakla??m ortaya koyuyor. Bizimle yapt?klar? isti?arelerde de ‘Siz i?letmelerinizi iktisadi tutarl?l?kla piyasa mekanizmalar?n?n gerekliliklerine g?re y?netmelisiniz’ ?eklinde, kamuoyuna verdikleri mesajlar?n ayn?s?n? vermi?lerdir” diye konu?tu. 

“Samimi bir anlay??la kar?? kar??yay?z”

?u anda bu yakla??m?n, zamanlama itibar?yla da ?ok iyi bir ba?lang?? oldu?unu ifade eden Bali, “Ben ?u anda ola?anüstü bir diyalog ve koordinasyon ortam? g?rüyorum. Gerek reel sekt?rle gerek ?zel sekt?rle gerek akademik dünya ile ?ok yo?un bir temas s?z konusu. ‘Usulden diye’ de de?il, kar??l?kl? etkile?imle, do?rudan politikalar? konu edinen bir yakla??mla... ‘Bizi ele?tirin, yanl?? gitti?ini dü?ündü?ünüz ?eyler konusunda bizi uyar?n’ diyen samimi bir anlay??la kar?? kar??yay?z” dedi. 

Serbest piyasa dinamikleriyle ?rtü?meyen i?lerin yeni ekonomi y?netiminin a??klamalar? ve yapt?klar?yla birlikte düzelebilece?ine dair bir kanaat olu?tu?unu s?yleyen Bali, ??yle devam etti: “Bunun kamuoyunda yeteri kadar etki yapabilmesi i?in sürdürülebilirli?i ?nemli. Merkez Bankas? Ba?kan?m?z?n ‘Enflasyonda kal?c? dü?ü?e ikna olmad???m?z sürece parasal s?k?la?t?rma devam edecektir. ?artlar gerektirdi?inde ilave parasal s?k?la?maya da gidilebilecektir’ demesi k?ymetli bir ?ey. Bu, sadece bugüne ?zgü de?il, ileriye do?ru da ?nemli. Piyasa, ?u anda bunu olumlu al?yor ama iskontolu olumlu al?yor. ?ünkü ‘Ne kadar tatbik kabiliyeti olabilir?’, onu g?rmek istiyor. Biz de ?? Bankas? olarak her zaman oldu?u gibi bu politikalar?n sürdürülebilirli?ini sa?lamada üzerimize dü?eni yapmaya haz?r?z.” 

“??lerin iyiye gitmesinin kilidini ters dolarizasyonda g?rüyorum”

Ekonomi y?netiminin ?u anda ortaya koydu?u bu tabloyu sürdürebilmesi ve bunun kesintiye u?ramamas? i?in baz? kü?ük, h?zl? ba?ar?lara ihtiya? oldu?unu vurgulayan Bali, “Biz bunu sa?lamal?y?z; ülke olarak, ekonomi olarak, büyük kurulu?lar olarak bunun sa?lanmas? i?in, bu kredibilitenin artmas? i?in ?al??mal?y?z. ??ler iyiye gitmeli ki bu politikalar sürdürülebilir olsun. Bunun da kilidini ters dolarizasyonda g?rüyorum. Bir ?ekilde ters dolarizasyon olu?mal?d?r” dedi. 

D?viz al?mlar?nda esasen yayg?n  ?ekilde perakende, kü?ük tutarl? bir al?m tablosundan bahsedilemeyece?ini ifade eden Bali, d?vizde ortalama al?m seviyelerine yakla??ld???nda h?zl? ??zülmeyle birlikte ters dolarizasyonun ba?layaca??n? s?yledi. 

“Bor?lar?n y?netilemeyecek herhangi bir k?sm? yok, yeter ki ekonomiyi kurallar?yla y?netelim”

?nümüzdeki d?nemin ?demeleri a??s?ndan temel bir s?k?nt? g?rmedi?ine dikkat ?eken Bali, konu?mas?n? ??yle sürdürdü: “Türkiye’nin vadesine 12 ay kalan d?? bor?lar?n?n toplam? Eylül 2020 itibar?yla 182,5 milyar dolar. Bunun 83 milyar dolar? bankalara, 72 milyar dolar? da di?er sekt?rlere ait. Kalan 27 milyar dolar? da TCMB ve Genel Y?netime ait. Bankalar?n 83 milyar dolarl?k borcunun 36 milyar dolar? sadece kredi, kalan 47 milyar dolar? yurt d??? yerle?iklerin bizim nezdimizde a?m?? oldu?u mevduatlar. Di?er sekt?rlerin 72 milyar dolarl?k borcunun kredi olan k?sm? sadece 18 milyar dolar. Kalan 54 milyar dolar?, d?? ticaretten kaynaklanan gayri nakdi yükümlülükler. Kar??l???nda mal var, hizmet var. Dolay?s?yla vadesi geldi?inde yenilenmesi gereken bir kredi gibi dü?ünmemek gerekiyor. 36 milyar dolar bankac?l?k sisteminde kredi var, 18 milyar dolar reel sekt?rde kredi var, toplam? 54 milyar dolar. Bunun y?netilemeyecek herhangi bir k?sm? yok. Yeter ki ekonomiyi kurallar?yla y?netelim.”

“Daha az kald?ra?l? bir ekonomiye d?nü? var”

Bankac?l?k sisteminde a??k pozisyon riski bulunmad???n? ifade eden Bali, kaynak bollu?u s?ras?nda biraz dozunun üzerinde artm?? olan kald?rac?n yüksek halinin ?imdi bir miktar düzeldi?ini, daha az kald?ra?l? bir ekonomiye d?nü? oldu?unu s?yledi. Bali, ?ubat 2018’de 222,5 milyar dolar olan reel sekt?rün a??k pozisyonunun, ciddi bir kapamayla Eylül 2020 itibar?yla 162 milyar dolara indi?ini hat?rlatt?.
?nceden kur yükseldi?inde bunun d?viz kazand?r?c? faaliyetlerde bulunanlarda, ihracat??larda rekabet gücü yaratt???n?, ancak ?u anda pandeminin buna yeterince izin vermedi?ini ifade eden Bali, ??yle konu?tu:  “?ünkü ülkeler, ekonomik risklerle sa?l?k risklerini optimize etmeye, bu dilemmay? ??zmeye ?al???yorlar. Türkiye de bana g?re, fena olmayan bir ?ekilde bu dilemmay? ??zmeye ?al???yor. E?er bu de?i?kenlerden birini esas al?rsan?z, mesela ‘sa?l?k risklerini minimize edece?im’ derseniz, ekonomik fakt?rleri hi?bir suretle dikkate almadan yaparsan?z, pandemiden daha a??r ekonomik ve sosyal sorunlarla kar??la??rs?n?z. O nedenle bu, bir de?i?ken di?erine feda edilmeksizin bütün ülkelerde optimize edilmeye ?al???l?yor. Tabii ki insan hayat? en k?ymetli hadise burada. Ondan taviz verme ?eklinde de?il ama mümkün oldu?u kadar da ekonomik aktiviteyi sürdürülebilir k?lmak i?in tedbirlerle bunu bir arada g?türmeye ?al???yorlar. Bu olabilirse, a?? ile birlikte ülkeler bu sarmaldan yava? yava? ??kabilirse, ters dolarizasyonla bunun h?zlanmas? mümkündür. Bana g?re bu, baz senaryo olmal?d?r.”

“Türkiye ekonomisinin en temel sermayesi güvendir”

Ekonomilerde güven unsuruna i?aret eden Bali, s?zlerini ??yle sürdürdü:  “Türkiye ekonomisinin asl?nda en temel sermayesi güvendir. Petrol gibi do?al kayna??, yeterli sermayesi, tasarruf fazlas? olmayan bir ülke d?? kaynak kullanmak zorundad?r. D?? kaynak kullanabilmek i?in de güven duyulan bir taraf olunmal?. Güven sars?ld???nda problem ??kar. Son d?nemde ifade edildi?i üzere, güvenin de kar??l??? basittir asl?nda; Hukuk ve Serbest Piyasa… Onun i?in de, hanehalk?ndan ba?layarak, hem ba?ar?l? i? insanlar?n?n, bilim insanlar?n?n hem yabanc? yat?r?mc?lar?n kayg? duymad??? bir hukuk düzeni ve ?ng?rülebilir bir ortam olu?turulmas? ülkemiz i?in faydal? olacakt?r. Bu y?nde ?al??malarla ve pandemi sürecinin de a?? ba?lant?l? olarak izin verdi?i imkanlarla, ?nümüzdeki 6 ila 9 ayl?k süre?te ekonominin daha iyimser bir noktaya evrildi?ini bütün ü?üncü taraflar g?rebilirlerse güven tesis edilecektir.” 

“25 ana ba?l?k ve 1.300 aksiyon plan? i?eren kalk?nma program? güncellenmeli”

Adnan Bali, ge?mi?te, 25 ana ba?l?k i?eren bir kalk?nma program? ile politikalar ve stratejiler belirlendi?ini, bunun alt?nda da 1.300 civar?nda aksiyon plan? olu?turuldu?unu hat?rlatarak, ?u yorumu yapt?: “Bu aksiyonlar yeniden g?zden ge?irilip, güncellenmeli. Sorumlular ?slak imzayla ?ahsen adreslenmeli. Kamuoyuna belirli periyotlarla ?nceden taahhüt edilmi? hedeflerdeki ger?ekle?meler a??klanmal?. ?ng?rülebilirlik ve hesap verilebilirlik ancak b?yle bir düzenle olur. Bugün programlar a??kl?yoruz. 3 ay ge?meden programlar? revize ediyoruz, yeniden a??kl?yoruz. B?yle bir yerde hangi güven, hangi ?ng?rülebilirlik, hangi hesap verilebilirlik olur? Onun i?in ben mevcut durumun kolay olmamakla beraber, ??zülebilecek ve y?netilebilecek oldu?unu dü?ünüyorum.”

Türkiye’nin “?? Yapma Kolayl??? Endeksi”nde 190 ülke aras?nda 60’l? s?ralardan 33. s?raya geldi?ine i?aret eden Bali, “Bu iyi bir ?ey ama mesela ilk 10’a girmek i?in bir hedef koyacaks?n ve ona g?re gideceksin. ?lk 10 i?in alt kategorilerde k?staslar var. Bizim ev ?devimiz de i?te o… O ev ?devini yapaca??z” dedi.

“Bozulan g?stergelerin düzeltilebilmesi i?in ?u anda, yap?lm?? düzenlemelerin kald?r?lmas? suretiyle ?nceki d?neme d?nüldü”

Makroekonomik g?stergelerdeki bozulmalara ili?kin de Bali, ekonomide esasen 2018’in ikinci yar?s?ndan itibaren maj?r s?k?nt?lar ya?anmaya ba?land???n?, bozulan g?stergelerin düzeltilebilmesi i?in ?u anda, yap?lm?? olan düzenlemelerin kald?r?lmas? suretiyle ?nceki d?neme d?nüldü?ünü, ancak aradan ge?en süre i?erisinde de ?nemli bir kayb?n olu?tu?unu dü?ündü?ünü s?yledi. 

Ge?ti?imiz y?l mevduat faizleri %22-23 band?nda iken %18,5 ile kredi paketi a??kland???n? ve ?? Bankas?’n?n bu pakete kat?lmad???n? hat?rlatan Bali, s?zlerini ??yle sürdürdü: “Tutarl? olmayan bir ?eyi yaparak güvenilirli?i tahrip etti?imizde yar?n zaten do?ru i? yapma güvenilirli?imizi kaybederiz.   Dünyan?n her yerinde siyaset?i yüksek büyüme ister, dü?ük i?sizlik, dü?ük faiz ister. Tabii, b?yle istenmesi do?al. Ama teknokrat dedi?iniz insanlar, uzman dedi?iniz insanlar bunu namütenahi, s?n?rs?z bir ?ekilde mümkünmü? gibi g?sterirse, bu do?ru olmaz. Bizlere dü?en, bunun ne kadar teknik bir tutarl?l?kta yap?l?p yap?lamayaca??na ili?kin do?ru ?eyler vermektir. Aksi takdirde yanl?? kararlar al?nmas?na neden oluruz. Bu siyaset?i i?in de iyi bir ?ey olmaz. Bu ?una benzer; tansiyon, ?eker hastas? bir ki?i baklava, ya?l? ?eyler vs. yemek istiyor. Hastan?n b?yle yemek istemesi anla??l?r. Ama doktor da ‘ye sana faydal? olur’ derse? ??te bu olmamal?d?r. Her ?eyden ?nce ger?ek?i olmak laz?m.”

“%18,5’tan kredi alanlar a?, i?, istihdam yaratmad?; kredi talebi dibin bulundu?u yerden ba?lad?”

A??klanan s?z konusu paketin ekonomiye beklendi?i gibi etki etmedi?inin alt?n? ?izen Bali, “Benim g?rdü?üm ?ey ?u; %18,5’tan kredi alanlar a?, i?, istihdam m? yaratt?lar? Ne oldu? Krediyi alanlar?n ?nemli bir k?sm?, mesela mevduat yap?p arbitraj geliri elde edebildiler ya da d?viz olarak de?erlendirmeye ba?lad?lar. Bir k?sm? da ‘?htiyaten tutay?m ne olur ne olmaz belki bu krediye ula?amayabilirim’ dedi. 22-23 mevduat faizi varken 18,5’tan kredi vermeye ba?lay?nca ve sonras?nda her toplant?da bir faiz indirimi gelece?i beklenti olmaktan ??k?p siyasi bir ?ng?rü haline d?nü?ünce, daha ?nce kredi kullananlar dahi kredisini kapatt? ve beklemeye ba?lad?. Kredi talep edenler de bunu fiyat?n daha da dü?ece?i ?ng?rüsüyle ‘Herhalde buradan daha a?a??ya inmez’ dedi?i yere kadar bekledi, talebini ?teledi. Kredi talebi de tam o dibin bulundu?u yerden sonra canlanmaya ba?lad?. Bu nedenle paket, asl?nda ekonomiyi canland?rmaya da yetmedi, krediyi art?rma hedefine de hizmet etmedi” diye konu?tu. 

“Serbest piyasan?n ilkelerine ve dinami?ine sonuna kadar ba?l? kalmak ?nemli”

?zlenmi? olan ekonomi politikalar? nedeniyle serbest piyasa kültürünün zarar g?rdü?ünü belirten Bali, May?s 2019’da kat?ld??? bir toplant?da da ifade etti?i ?u s?zleri aktard?: “Serbest piyasa bolluk, bereket demektir. Kontrol ise darl?k, bereketsizlik, k?s?t demektir. ?ünkü ger?ekte olmayabilecek talepleri uyar?r, fiili hale getirir. Bir ?eyin k?s?tl? oldu?u, olabilece?i hissini verdi?iniz andan itibaren, insan organizmas? dahi savunma refleksiyle bunu ihtiyac?n?n üzerinde talep etmeye ba?lar. Bunun i?in serbest piyasan?n ilkelerine ve dinami?ine sonuna kadar ba?l? kalmak ?nemli. K?sa d?nemlerde arzu etti?imiz sonu?lar? hemen vermiyor diye biraz me?akkatli olabilecek bu yoldan vazge?menin sonu?lar? olur. Bazen daha farkl? uygulamalar?n k?sa sürede sonu? verebilir olmas? pratik gelebilir ama kal?c? olamaz. Daha k?tüsü tahrip edicidir. Serbest piyasa ve bunun hukukunun olu?mas? bu bak?mdan son derece ?nemlidir.” 

Kazan?mlar?n, 2018’in ikinci yar?s?ndan sonra rahip kriziyle ba?layan süre?te üst piyasa bozulmalar? ve onun makroekonomik yans?malar?yla kaybedildi?ini s?yleyen Bali, Türkiye’nin y?llarca en ?nemli ??pas? olan ve yabanc?lar kar??s?nda Türkiye hikayesi anlat?rken en ?nemli dayanak olarak aktard?klar? büt?e a????n?n GSY?H’ya oran?ndaki art??a dikkat ?ekti. Bu oran?n ge?mi?te %1,1-1,3 aras?nda tutuldu?unu belirten Bali, “?ki se?im yap?ld??? y?llarda dahi bunlar korunuyordu. Biz bunu ?at?r ?at?r anlat?yorduk. Yabanc? da ‘Siyasi gündem her ne olursa olsun bu ülkede mali disiplin var’ diyordu. Bu ?imdi ne oldu? %5’ler civar?nda ” diye konu?tu.

Ge?mi?te bankac?l?k sisteminin NPL denilen sorunlu krediler oran?n?n %1,4’lere kadar geriledi?ini, ?u anda ise bu oran?n %4,5-5,5 civar?nda seyretti?ini ifade eden Bali, yak?n izleme ve sorunlu krediler toplam?n?n 4 ?zel bankada %20’ye yak?n oldu?una dikkat ?ekti. Bali, ikinci grup krediler de dü?ünüldü?ünde bunlar?n hepsinin kar??l?k yükü oldu?unu ve karl?l??? dü?ürdü?ünü, karl?l?k dü?tü?ünde de ?zkaynak yeteri kadar beslenemedi?i i?in kredi kapasitesinin zay?flad???n? s?yledi. 

“Kredibilite kayb?na neden olan bütün unsurlar tek tek gideriliyor”

??ler bir süre s?k??maya ba?lad???nda sorunlara standart, uluslararas? normlarla uyumlu olmayan “icat??” bir tarzda y?ntemlerle ??züm bulunmaya ?al???ld???n? belirten Bali, ??yle konu?tu: “Hayat?n hi?bir alan?nda olabilecekten daha fazlas? elde edilemez. Bu, bilime ayk?r?. K?sa vadede olur gibi zannedildi. Onun i?in de y?ntemler denendi. Merkez Bankas? rezervleri eridi, enflasyon yükseldi, i?sizlik yükseldi. Bunun dolar ve faizler üzerindeki etkileriyle de reel sekt?re, oradan bankac?l?k bilan?osuna her yere etkisi oldu. ?u anda yap?lanlar da bunlar?n ay?klanmas?, temizlenmesi sürecine i?aret ediyor. Neler yap?l?yor? Geleneksel olmayan, kredibilite kayb?na neden olan bütün unsurlar teker teker gideriliyor.”

20.12.2020
X

Sitemizde, siteyi kullan?m?n?z? analiz etmek, i?erik ve reklamlar? ki?iselle?tirmek, g?sterilen reklam say?s?n? s?n?rland?rmak, reklam kampanyalar?n?n etkinli?ini ?l?mek, ziyaret tercihlerinizi hat?rlamak, site kullan?m istatistiklerini raporlamak i?in ?erezler kullan?lmaktad?r. ?erezler hakk?nda detayl? bilgi almak i?in ?erez (Cookie) Politikas?’n? incelemenizi rica ederiz.

?erezleri Kabul Et
X Kapat
云币财经